و نيز فرموده : « وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَعَدْلًا » « 1 » ، و قضاى خدا و يا نوعى از خلق او را كلمه خوانده ، و فرموده : « ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّه » « 2 » كه توضيح بيشترش خواهد آمد . و اما لفظ « قول » را در قرآن مجيد بطور عموم استعمال كرده ، يعنى هم سخن گفتن خدا با انسان را شامل مىشود ، و هم با غير انسان را ، از آن جمله در مورد انسان فرموده : « فَقُلْنا يا آدَمُ إِنَّ هذا عَدُوٌّ لَكَ وَلِزَوْجِكَ » پس گفتيم اى آدم ، اين ابليس دشمن تو و دشمن همسر تو است . « 3 » و در مورد ملائكه فرموده : « إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً » آن زمان كه پروردگارت به ملائكه گفت : من در زمين جانشين خواهم نهاد . « 4 » و نيز فرموده : « إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي خالِقٌ بَشَراً مِنْ طِينٍ » آن زمان كه پروردگارت به ملائكه گفت ، من بشرى از گل خواهم آفريد . « 5 » و در مورد ابليس فرموده : « قالَ يا إِبْلِيسُ ما مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ بِيَدَيَّ » فرمود : اى ابليس چه عامل و انگيزه اى تو را از اينكه سجده كنى در برابر چيزى كه من به دست خود آفريده‌ام بازداشت ؟ . « 6 » و در مورد غير صاحبان عقل فرموده : « ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ وَهِيَ دُخانٌ فَقالَ لَها وَلِلأَرْضِ ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً ، قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ » سپس به خلقت آسمان كه دودى بيش نبود بپرداخت ، پس به آسمان و زمين گفت : چه بخواهيد و چه نخواهيد بايد بيائيد ، گفتند : به طوع و رغبت آمديم . « 7 » و نيز فرموده : « قُلْنا يا نارُ كُونِي بَرْداً وَسَلاماً عَلى إِبْراهِيمَ » به آتش گفتيم بر ابراهيم سرد و بى آزار شود . « 8 » و نيز فرموده : « وَقِيلَ يا أَرْضُ ابْلَعِي ماءَكِ وَيا سَماءُ أَقْلِعِي » « 9 » گفته شد اى زمين آب

--> ( 1 ) سوره انعام ، آيه 115 ( 2 ) سوره لقمان ، آيه 27 ( 3 ) سوره طه ، آيه 117 ( 4 ) سوره بقره ، آيه 30 ( 5 ) سوره ص ، آيه 71 ( 6 ) سوره ص ، آيه 75 ( 7 ) سوره فصلت ، آيه 11 ( 8 ) سوره انبياء ، آيه 69 ( 9 ) سوره هود ، آيه 44